Zmiany w fotowoltaice w drugiej połowie 2026 roku dotyczą przede wszystkim dwóch niezależnych obszarów: pierwszym są obowiązujące od 1 września nowe zasady rozliczeń prosumentów przyłączonych do sieci TAURON Dystrybucja, a drugim – zmiany w sposobie projektowania i montażu instalacji fotowoltaicznych.
Projekt nowych przepisów dot. montażu przewiduje między innymi dodatkowe zabezpieczenia po stronie prądu stałego, dokładniejsze zasady prowadzenia przewodów, wymagania dotyczące miejsca montażu falownika oraz rozwiązania ułatwiające prowadzenie działań ratowniczych.
W dzisiejszym artykule przedstawiamy dokładny opis najważniejszych zmian w rozliczeniu fotowoltaiki oraz planowanych zmian w sposobie jej montażu. Chcesz dowiedzieć się więcej? Zapraszamy do czytania!
Co znajdziesz w artykule?
Zmiany od 1 września 2026 roku w rozliczeniu fotowoltaiki w Tauronie
Od 1 września 2026 roku wszyscy prosumenci przyłączeni do sieci TAURON Dystrybucja są rozliczani w cyklu miesięcznym. Zmiana sposobu rozliczania fotowoltaiki w Tauronie objęła również osoby, które wcześniej otrzymywały faktury co 2, 6 albo 12 miesięcy.
Rachunki są obecnie przygotowywane na podstawie rzeczywistych danych pomiarowych z licznika – prosumenci nie otrzymują już prognoz dotyczących kolejnych miesięcy. Pozwala to na bieżąco porównywać ilość energii pobranej z sieci i do niej wprowadzonej, ale sprawia również, że na fakturach wyraźniej widać sezonowe różnice w produkcji energii.
Miesięczny cykl nie jest jednak zupełnie nowym systemem rozliczania fotowoltaiki, gdyż prosumenci nadal pozostają w net-meteringu albo net-billingu. Zasady funkcjonowania wirtualnego magazynu energii i depozytu prosumenckiego również nie zostały z tego powodu zmienione.
Zmiany w rozliczeniu fotowoltaiki z Tauronem – najważniejsze informacje w jednym miejscu
| Element rozliczenia | Zasady obowiązujące od 1 września 2026 roku |
|---|---|
| Częstotliwość wystawiania faktur | Wszyscy prosumenci przyłączeni do sieci TAURON Dystrybucja są rozliczani co miesiąc. |
| Podstawa rozliczenia | Faktury są przygotowywane na podstawie rzeczywistych danych pomiarowych z licznika. |
| Prognozy zużycia | TAURON zrezygnował z prognoz dotyczących okresów przypadających po 31 sierpnia 2026 roku. |
| Net-metering | System opustów pozostaje bez zmian. Zmieniła się wyłącznie częstotliwość rozliczeń. |
| Net-billing | Zasady wyceny energii oraz funkcjonowania depozytu prosumenckiego pozostają bez zmian. |
| Nadwyżka energii w systemie opustów | Energię zapisaną w wirtualnym magazynie nadal można wykorzystać w ciągu 12 miesięcy od jej wprowadzenia do sieci. |
| Depozyt prosumencki | Środki przypisane do depozytu nadal mogą być wykorzystywane przez kolejne 12 miesięcy na zasadach właściwych dla net-billingu. |
| Formalności po stronie prosumenta | Zmiana została przeprowadzona automatycznie. Nie trzeba składać wniosku, podpisywać aneksu ani zawierać nowej umowy. |
Zmiana w opłacie abonamentowej od 1 października 2026 roku
We wrześniu 2026 roku, wraz z przejściem na miesięczny okres rozliczeniowy, zastosowanie miała stawka abonamentowa przypisana do jednomiesięcznego cyklu. Dla gospodarstw domowych z grup taryfowych G oraz odbiorców z grup C1x wynosiła ona 5,61 zł brutto miesięcznie. Dla grup C2x było to 11,69 zł brutto, a dla grup Bx – 22,14 zł brutto.
Od 1 października 2026 roku TAURON Dystrybucja nie nalicza już opłaty abonamentowej w części dystrybucyjnej rachunku. Wynika to z nowych zasad, zgodnie z którymi opłata abonamentowa została przypisana do działalności związanej ze sprzedażą energii, a nie z jej dystrybucją.
Nie oznacza to jednak, że pozycja ta musi całkowicie zniknąć z każdego rachunku. Jej ewentualna obecność po stronie sprzedażowej, wysokość oraz termin rozpoczęcia naliczania zależą od taryfy lub oferty sprzedawcy energii.
Na fakturze wystawionej w październiku może być jeszcze widoczna opłata abonamentowa odnosząca się do września albo do okresu zamykanego przed zmianą. Kluczowy jest więc okres, za który została naliczona, a nie sama data wystawienia dokumentu.
Kogo obejmuje zmiana okresu rozliczeniowego?
Nowy, miesięczny okres rozliczenia energii z fotwoltaiki obejmuje wszystkich prosumentów, których punkty poboru energii są przyłączone do sieci TAURON Dystrybucja. Dotyczy to zarówno prosumentów indywidualnych, jak i zbiorowych oraz wirtualnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy właściciel instalacji korzysta z net-meteringu, czy z net-billingu.
Prosumenci przyłączeni do sieci od 1 stycznia 2026 roku byli rozliczani miesięcznie już od początku. Osoby przyłączone wcześniej mogły korzystać z dotychczasowego cyklu maksymalnie do 31 sierpnia 2026 roku. Od września jednomiesięczny okres obowiązuje już całą tę grupę.
Nie jest to jednak zmiana ogólnopolska wprowadzona jednocześnie przez wszystkich operatorów sieci. Dotyczy punktów poboru energii znajdujących się na obszarze działania TAURON Dystrybucja. W przypadku klientów innych operatorów obowiązują zasady wynikające z taryfy właściwej dla ich sieci.
Faktury na podstawie rzeczywistych odczytów – co stało się z prognozami?
Do 31 sierpnia 2026 roku część prosumentów korzystała z dłuższych okresów rozliczeniowych. Pomiędzy odczytami mogła otrzymywać faktury prognozowane, których wysokość ustalano na podstawie wcześniejszego zużycia energii. Rzeczywiste wartości były uwzględniane dopiero podczas późniejszego rozliczenia.
Od września faktury są wystawiane co miesiąc na podstawie rzeczywistych danych z układu pomiarowo-rozliczeniowego. Oznacza to, że rachunek odzwierciedla rzeczywistą ilość energii pobranej i wprowadzonej do sieci w danym okresie, a nie przewidywane zużycie.
W związku ze zmianą dotychczasowy okres rozliczeniowy został zamknięty 31 sierpnia 2026 roku. Prosumenci mogli więc otrzymać w niewielkim odstępie czasu dwa dokumenty:
- fakturę rozliczeniową obejmującą okres do 31 sierpnia 2026 roku,
- pierwszą miesięczną fakturę obejmującą zużycie od 1 września 2026 roku.
Pierwsze dokumenty mogą z tego powodu wyglądać inaczej niż wcześniejsze rachunki. Warto dokładnie sprawdzić okres, którego dotyczą, rozliczenie wpłaconych prognoz oraz wskazane na nich dane pomiarowe.
Czy trzeba składać podpis lub podpisywać jakiś aneks?
Nie. Przejście na miesięczne rozliczenia nastąpiło automatycznie i nie wymagało składania wniosku, zawierania nowej umowy ani podpisywania aneksu. Zmiana wynika z taryfy TAURON Dystrybucja obowiązującej w 2026 roku, dlatego operator przeprowadził ją po swojej stronie.
Miesięczny cykl jest obowiązkowy dla prosumentów przyłączonych do tej sieci. Nie można zachować wcześniejszego okresu dwu-, sześcio- lub dwunastomiesięcznego wyłącznie przez brak zgody na zmianę.
Jeżeli na pierwszej fakturze pojawią się nieprawidłowe dane, niewłaściwy okres rozliczenia albo wątpliwości dotyczące wcześniejszych prognoz, należy skontaktować się z podmiotem, który wystawił dokument. Sama zmiana cyklu nie wymaga jednak podejmowania żadnych dodatkowych działań.
Nadchodzące zmiany w sposobie montażu fotowoltaiki 2026
Tak jak wspomnieliśmy na wstępie, oprócz zmian w sposobie rozliczenia energii z PV z Tauronem, powstał również projekt nowych warunków technicznych dla fotowoltaiki, który przewiduje znacznie dokładniejsze wymagania dotyczące sposobu projektowania i wykonywania instalacji fotowoltaicznych. Głównym celem zmian w fotowoltaice, które pierwotnie miały wejść już 20 września 2026 roku jest ograniczenie ryzyka pożaru i porażenia prądem, a także poprawa bezpieczeństwa ekip ratowniczych prowadzących działania w budynku wyposażonym w instalację PV.
Proponowane rozwiązania dotyczą między innymi odłączania napięcia po stronie prądu stałego, wykrywania zwarć łukowych, monitorowania stanu izolacji, umiejscowienia falownika i rozdzielnicy, prowadzenia przewodów DC oraz oznakowania budynku. Projekt reguluje także sposób rozmieszczenia paneli na dachach, elewacjach, gruncie i balkonach.
Według stanu prawnego na 5 października 2026 roku opisane wymagania nie są jeszcze obowiązującymi przepisami. Prace nad ostatecznym rozporządzeniem nadal trwają, a jego treść i termin wejścia w życie mogą się zmienić – w tym artykule opisujemy jednak najnowszy stan projektu.
Nadchodzące zmiany w fotowoltaice – najważniejsze informacje w skrócie
Poniższa tabela przedstawia najważniejsze rozwiązania znajdujące się w projekcie. Warto podkreślić, że nie jest to lista obowiązków, które należy już teraz wprowadzać w każdej istniejącej instalacji. Ostateczny zakres wymagań będzie zależał od treści opublikowanego rozporządzenia oraz rodzaju planowanej inwestycji.
| Obszar zmian | Stan obecny | Co przewiduje projekt? | Jakich instalacji może dotyczyć? | Co może to oznaczać dla inwestora? |
|---|---|---|---|---|
| Awaryjne odłączenie instalacji PV | Obowiązujące warunki techniczne nie wymagają takiego rozwiązania w każdej instalacji fotowoltaicznej. | Projekt przewiduje możliwość odłączenia napięcia w przewodach DC prowadzonych wewnątrz budynku. Urządzenie uruchamiające ma być dostępne dla ekip ratowniczych, zabezpieczone przed przypadkowym użyciem i odpowiednio oznakowane. | Przede wszystkim nowych instalacji, w których przewody po stronie DC będą prowadzone wewnątrz budynku, oraz prac podlegających przyszłym warunkom technicznym. | Może być potrzebne dodatkowe urządzenie oraz skoordynowanie jego działania z przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu. |
| Monitorowanie stanu izolacji | Nie ma powszechnego obowiązku wynikającego z warunków technicznych dla każdej instalacji. Funkcja ta jest już jednak dostępna w części falowników. | Instalacja ma zostać wyposażona w urządzenie monitorujące stan izolacji po stronie prądu stałego. Funkcja może być zintegrowana z falownikiem, jeżeli urządzenie spełni wymagania techniczne. | Nowych instalacji oraz modernizowanych części systemów wykonywanych według przyszłych przepisów. | Przy wyborze falownika trzeba będzie sprawdzić obecność odpowiedniej funkcji albo uwzględnić dodatkowe zabezpieczenie. |
| Wykrywanie i przerywanie zwarć łukowych | Zabezpieczenie AFCI nie jest obecnie wymagane przez warunki techniczne w każdej domowej instalacji PV. | Projekt zakłada zastosowanie urządzenia wykrywającego i przerywającego zwarcia łukowe po stronie DC, zgodnego z właściwą Polską Normą. | Instalacji wykonywanych lub przebudowywanych według nowych wymagań. | Konieczny może być falownik z funkcją AFCI albo zastosowanie osobnego urządzenia zabezpieczającego. |
| Czujka dymu | Samo umieszczenie falownika lub rozdzielnicy PV w pomieszczeniu nie tworzy obecnie osobnego, powszechnego obowiązku zamontowania w nim czujki wyłącznie z powodu obecności instalacji fotowoltaicznej. | W pomieszczeniu z falownikiem lub rozdzielnicą PV ma znaleźć się co najmniej jedna autonomiczna czujka dymu. Wyjątkiem mają być pomieszczenia chronione odpowiednim systemem sygnalizacji pożarowej albo stałym urządzeniem gaśniczym. | Instalacji, w których falownik lub rozdzielnica zostaną umieszczone wewnątrz budynku. | Pomieszczenie techniczne może wymagać dodatkowego wyposażenia oraz takiego rozmieszczenia czujki, aby alarm dotarł do użytkowników budynku. |
| Miejsce montażu falownika i rozdzielnicy PV | Lokalizację dobiera się na podstawie projektu, instrukcji producenta, warunków panujących w budynku oraz ogólnych zasad bezpieczeństwa. | Falownik i rozdzielnica mają być montowane na zewnątrz albo w wentylowanym pomieszczeniu nieprzeznaczonym na pobyt ludzi. Ściana w miejscu montażu i w odległości co najmniej 1 m ma spełniać określone wymagania reakcji na ogień lub zostać zabezpieczona odpowiednią okładziną. | Nowych instalacji oraz inwestycji wykonywanych według przyszłych warunków technicznych. | Lokalizację urządzeń trzeba będzie ustalić jeszcze przed zaprojektowaniem tras kablowych. Nie każde pomieszczenie, podłoże lub wnęka będą odpowiednie. |
| Prowadzenie przewodów DC | Sposób prowadzenia przewodów wynika z projektu, norm, instrukcji urządzeń oraz ogólnych zasad bezpieczeństwa, ale obecne warunki techniczne nie określają jednej szczegółowej trasy dla wszystkich instalacji PV. | Przewody mają być prowadzone przede wszystkim na zewnątrz budynku. Wewnątrz będzie można umieścić je pod warstwą tynku o grubości co najmniej 5 mm albo w osłonie o wymaganej odporności ogniowej EI 30 lub EI 60. | Instalacji fotowoltaicznych związanych z budynkami i wykonywanych według nowych zasad. | Trasa przewodów będzie wymagała dokładniejszego zaplanowania i może wpłynąć na zakres robót, dobór zabezpieczeń oraz koszt montażu. |
| Ochrona odgromowa, uziemienie i połączenia wyrównawcze | Rozwiązania dobiera się obecnie na podstawie norm, projektu instalacji i analizy ryzyka dotyczącej ochrony odgromowej. | Jeżeli budynek ma instalację piorunochronną, ochroną odgromową mają zostać objęte również elementy fotowoltaiki. Przy braku takiej instalacji projekt przewiduje odpowiednie uziemienie elementów PV i zastosowanie połączeń wyrównawczych. | Instalacji wykonywanych według nowych warunków technicznych, niezależnie od miejsca montażu paneli. | Projekt fotowoltaiki trzeba będzie skoordynować z uziomem, instalacją odgromową i ochroną przeciwprzepięciową budynku. |
| Oznakowanie instalacji | Oznaczenia stosuje się w zależności od projektu, norm i obowiązków dotyczących konkretnej instalacji, ale obecne warunki techniczne nie przewidują jednolitego, powszechnego obowiązku oznaczenia każdego budynku z fotowoltaiką. | Budynek wyposażony w instalację PV ma zostać oznakowany zgodnie z właściwą Polską Normą. Osobnego oznaczenia będzie wymagało urządzenie uruchamiające awaryjne odłączenie instalacji. | Budynków z instalacją fotowoltaiczną wykonywaną według nowych wymagań. | Oznaczenia mają umożliwić ekipom ratowniczym szybkie rozpoznanie obecności źródła energii i odnalezienie urządzeń zabezpieczających. |
Nowe zasady montażu paneli fotowoltaicznych – co zmieni się w przypadku paneli na dachu, elewacji i posesji?
Projekt nowych warunków technicznych przewiduje osobne zasady dla paneli montowanych na dachach, elewacjach, gruncie, wiatach oraz balkonach budynków wielorodzinnych. Miejsce instalacji ma być oceniane nie tylko pod kątem nasłonecznienia, lecz także bezpieczeństwa pożarowego, dostępu serwisowego i ochrony przed porażeniem.
Panele na dachu – odstępy, dostęp i podział większych instalacji na sektory
Projekt zakłada podział rozległych instalacji dachowych na sektory. Pojedynczy sektor ma mieć powierzchnię nie większą niż 1600 m² i rozpiętość do 40 m, natomiast odległość pomiędzy sektorami ma wynosić co najmniej 5 m.
W nadchodzących przepisach planowane są również następujące odległości:
- co najmniej 2,5 m od ściany oddzielenia przeciwpożarowego,
- co najmniej 1 m od okien, wyłazów i urządzeń wymagających dostępu,
- co najmniej 1 m od klapy dymowej, z zachowaniem przestrzeni potrzebnej do jej pełnego otwarcia.
Część wyjątków ma dotyczyć domów jednorodzinnych z jednym lokalem mieszkalnym i budynków rekreacji indywidualnej – przykładowo projekt nie przewiduje dla nich metrowego odstępu od okien i wyłazów. Nadal konieczne będą jednak bezpieczny dostęp, właściwe mocowanie modułów i prawidłowa ocena konstrukcji dachu.
Fotowoltaika na elewacji – zmiany w sposobie montażu
Po zmianie przepisów, urządzenia fotowoltaiczne montowane na elewacji mają znajdować się na wysokości nie większej niż 25 m nad poziomem terenu. Montaż powyżej tej wysokości ma być możliwy w budynku wyposażonym w stałe, samoczynne urządzenia gaśnicze wodne, które chronią także instalację PV.
Projekt przewiduje ponadto między innymi:
- co najmniej 1 m odległości od okien, drzwi i innych otworów w elewacji,
- zakaz montażu modułów na określonych pasach przeciwpożarowych,
- brak przewodów niezwiązanych z fotowoltaiką w przestrzeni pomiędzy ścianą a panelami,
- konstrukcję ograniczającą ryzyko odpadnięcia modułów podczas pożaru,
- odpowiednie właściwości ściany i materiałów znajdujących się w pobliżu instalacji.
Także w tym przypadku część wyjątków może objąć domy jednorodzinne z jednym lokalem oraz budynki rekreacji indywidualnej.
Zmiany w montażu fotowoltaiki na gruncie i wiatach
Projekt nowego rozporządzenia w sprawie montażu fotowoltaiki obejmuje również instalacje związane z budynkiem, ale umieszczone poza nim, na przykład na konstrukcji gruntowej, wiacie lub carporcie. System ma zapewniać ochronę przed porażeniem, utrudniać dostęp do niebezpiecznych elementów oraz chronić przewody przed uszkodzeniami mechanicznymi.
Znaczenie będą miały również uziemienie, połączenia wyrównawcze, trasa kablowa pomiędzy panelami a budynkiem oraz zabezpieczenie miejsc dostępnych dla dzieci, zwierząt i osób postronnych.
Projektowane przepisy dot. fotowoltaiki nie wprowadzają jednak jednej uniwersalnej odległości każdej przydomowej instalacji gruntowej od granicy działki. Lokalizację trzeba będzie nadal oceniać na podstawie konstrukcji, przepisów budowlanych, ustaleń miejscowego planu oraz charakteru konkretnej inwestycji.
Fotowoltaika na balkonie – tutaj też zapowiadają się zmiany
Nadchodzące nowe zasady dotyczące montażu fotowoltaiki przewidują uproszczone warunki dla niewielkich instalacji montowanych na balkonie, loggii lub tarasie należącym do mieszkania w budynku wielorodzinnym. Mają one dotyczyć systemów:
- o łącznej mocy znamionowej falowników do 2 kW,
- o łącznej mocy wyjściowej modułów do 2,3 kW,
- o napięciu po stronie DC nieprzekraczającym 60 V,
- zamontowanych na wysokości nie większej niż 25 m.
Instalacja ma mieć zabezpieczenie LoM, które reaguje na utratę napięcia w sieci i zapobiega pracy wyspowej. Jeżeli mikrofalownik znajdzie się bezpośrednio przy module, a do mieszkania zostanie doprowadzony jedynie właściwie zabezpieczony przewód AC, projekt dopuszcza odstąpienie od części wymagań dotyczących strony DC.
Uproszczenia nie oznaczają zgody na zamocowanie dowolnego panelu do balustrady i podłączenie go do przypadkowego gniazda. Nadal trzeba sprawdzić nośność konstrukcji, odporność na wiatr, zabezpieczenie przed odpadnięciem, stan instalacji elektrycznej oraz warunki operatora sieci. Montaż na części wspólnej może wymagać zgody wspólnoty albo spółdzielni.
Zmiany w projekcie instalacji fotowoltaicznej – jakie nowe wymagania dot. budowy instalacji przewiduje projekt rozporządzenia?
Nadchodzące nowe warunki techniczne dla fotowoltaiki wprowadzają szereg usprawnień, które skupiają sie głównie na zwiększeniu bezpieczeństwa pożarowego, ochronie przed porażeniem oraz ułatwieniu działań służbom ratowniczym.
1. Zmiany w sposobie prowadzenia przewodów DC
Prowadzenie przewodów na zewnątrz i wewnątrz budynku
Zgodnie z projektem przewody DC mają być prowadzone przede wszystkim na zewnątrz budynku. Trasa powinna możliwie szybko doprowadzić energię do falownika lub miejsca, w którym można bezpiecznie ograniczyć napięcie.
Poprowadzenie przewodów wewnątrz ma być dopuszczalne, jeżeli zostaną one:
- ułożone w tynku albo pod tynkiem i przykryte warstwą tynku o grubości co najmniej 5 mm,
- umieszczone w osłonie lub obudowie o klasie odporności ogniowej EI 30 albo EI 60 – zależnie od rodzaju budynku i miejsca prowadzenia trasy.
Lokalizacja modułów, falownika i rozdzielnicy powinna więc zostać ustalona przed rozpoczęciem montażu. Przypadkowa trasa wybrana dopiero na placu budowy może nie spełnić przyszłych wymagań.
Ochrona przewodów i ograniczenia dotyczące wykorzystania kominów
Przewody należy chronić przed uszkodzeniem mechanicznym, promieniowaniem UV, wilgocią, wysoką temperaturą i naprężeniami. Znaczenie mają również właściwie dobrane złącza, ograniczenie liczby zbędnych połączeń oraz zabezpieczenie przejść przez dach i ściany.
Projekt zmian w sposobie projektowania instalacji PV zabrania prowadzenia przewodów DC w użytkowanych przewodach kominowych. Dotyczy to przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Takie przestrzenie nie mogą pełnić funkcji wygodnego kanału kablowego, ponieważ mogłoby to zakłócić ich działanie i zwiększyć zagrożenie podczas pożaru.
2. Miejsce na falownik i rozdzielnicę
Lokalizacja falownika wpływa na jego temperaturę pracy, trwałość, dostęp serwisowy i bezpieczeństwo całej instalacji. Projekt nowych warunków technicznych określa zarówno rodzaj dopuszczalnego pomieszczenia, jak i właściwości ściany znajdującej się przy urządzeniu.
Wybór pomieszczenia lub montaż na zewnątrz
Falownik i rozdzielnica PV mają być montowane na zewnątrz budynku albo w pomieszczeniu nieprzeznaczonym na pobyt ludzi. W typowym domu może to być odpowiednio przygotowane pomieszczenie techniczne, garaż lub inne miejsce spełniające wymagania urządzeń.
Montaż zewnętrzny nie oznacza pełnej dowolności. Trzeba sprawdzić stopień ochrony obudowy, dopuszczalny zakres temperatur, możliwość zacienienia urządzenia oraz ochronę przed opadami i bezpośrednim nasłonecznieniem. Ostateczne miejsce musi być zgodne z instrukcją producenta.
Wentylacja, podłoże i otoczenie urządzeń
Pomieszczenie z falownikiem lub rozdzielnicą powinno zapewniać odpowiednią wentylację i odprowadzanie ciepła. Otwory wentylacyjne urządzenia nie mogą być zasłonięte, a wokół obudowy należy zachować odstępy wymagane przez producenta.
Projekt przewiduje także wymagania dla ściany w miejscu montażu oraz w odległości co najmniej 1 m od urządzenia. Powinna być wykonana z materiałów klasy reakcji na ogień A1 lub A2,d0. Alternatywą ma być odpowiednia okładzina o takich właściwościach, która ograniczy możliwość rozprzestrzenienia się pożaru.
W bezpośrednim otoczeniu falownika nie powinny znajdować się łatwopalne materiały ani przedmioty utrudniające dostęp serwisowy.
Planowane wymogi dotyczące zabezpieczeń instalacji PV
Projektowane przepisy rozszerzają katalog zabezpieczeń po stronie prądu stałego. Celem jest szybsze wykrycie uszkodzenia, ograniczenie skutków zwarcia oraz zmniejszenie zagrożenia dla użytkowników i ekip ratowniczych.
1. Czujka dymu w pomieszczeniu z falownikiem lub rozdzielnicą
Jeżeli falownik lub rozdzielnica PV znajdą się wewnątrz budynku, projekt przewiduje montaż co najmniej jednej autonomicznej czujki dymu w tym pomieszczeniu. Urządzenie powinno zostać umieszczone w taki sposób, aby alarm dotarł do osób przebywających w budynku.
Osobna czujka nie ma być wymagana, jeżeli pomieszczenie jest już chronione przez odpowiedni system sygnalizacji pożarowej albo stałe samoczynne urządzenie gaśnicze. Projekt nie nakłada też takiego obowiązku przy falowniku zamontowanym na zewnątrz.
2. Wyłącznik awaryjny po stronie prądu stałego
Wyłączenie zasilania budynku lub użycie głównego wyłącznika po stronie AC nie sprawia, że panele przestają produkować energię. Jeżeli dociera do nich światło, w przewodach pomiędzy modułami a falownikiem nadal może występować napięcie.
Projekt przewiduje system, który pozwoli odłączyć napięcie w przewodach DC prowadzonych wewnątrz budynku. Urządzenie uruchamiające ma być dostępne dla ekip ratowniczych, chronione przed przypadkowym użyciem i wyraźnie oznakowane.
Jeżeli budynek ma przeciwpożarowy wyłącznik prądu, jego uruchomienie powinno także aktywować awaryjne odłączenie instalacji PV. Nadal trzeba jednak pamiętać, że same moduły wystawione na światło mogą pozostawać źródłem napięcia.
3. Wykrywanie łuku elektrycznego i zabezpieczenie AFCI
Łuk elektryczny może powstać między innymi wskutek poluzowanego złącza, uszkodzenia przewodu, błędu montażowego albo pogorszenia stanu połączeń. Wysoka temperatura łuku stwarza ryzyko zapłonu materiałów znajdujących się w pobliżu.
Projekt zakłada zastosowanie urządzenia, które wykryje charakterystyczne zakłócenia i przerwie zwarcie łukowe po stronie DC. Funkcja AFCI może być wbudowana w falownik albo realizowana przez osobne zabezpieczenie zgodne z właściwą normą.
AFCI nie zastępuje poprawnego montażu. Nadal kluczowe pozostają kompatybilne złącza, prawidłowe zaciskanie przewodów i staranne wykonanie wszystkich połączeń.
4. Monitorowanie stanu izolacji
Urządzenie monitorujące stan izolacji ma wykrywać nieprawidłowości po stronie prądu stałego. Źródłem problemu może być uszkodzenie przewodu, zawilgocenie, pogorszenie jakości połączeń albo naturalne starzenie się komponentów.
Funkcja monitorowania może być częścią odpowiednio dobranego falownika. Jeżeli urządzenie nie zapewnia wymaganego rozwiązania, konieczne może się okazać zastosowanie dodatkowego zabezpieczenia.
5. Uziemienie, połączenia wyrównawcze i ochrona odgromowa
Jeżeli budynek ma instalację piorunochronną, projekt przewiduje objęcie ochroną odgromową także elementów instalacji PV. Sposób wykonania ochrony powinien wynikać z projektu i analizy ryzyka, a nie z przypadkowego połączenia konstrukcji paneli z przewodami instalacji odgromowej.
W budynkach bez instalacji piorunochronnej elementy fotowoltaiki mają zostać odpowiednio uziemione. Projekt wymaga również połączeń wyrównawczych i prawidłowego połączenia systemu z uziomem budynku.
6. Odpowiednie oznaczenie instalacji PV dla użytkowników i służb ratowniczych
Budynek z fotowoltaiką ma zostać oznaczony zgodnie z właściwą Polską Normą. Osobnego oznaczenia będzie wymagało urządzenie służące do awaryjnego odłączenia instalacji.
Oznakowanie ma poinformować służby ratownicze, że w obiekcie znajduje się dodatkowe źródło energii, które może działać po odłączeniu zasilania sieciowego. Pozwoli również szybciej odnaleźć wyłącznik i ustalić przebieg najważniejszych elementów systemu.
Których inwestycji mają dotyczyć nowe wymagania dla instalacji PV?
Projektowane warunki techniczne dla fotowoltaiki mają dotyczyć przede wszystkim nowych inwestycji oraz prac, które zmieniają budynek lub związaną z nim instalację fotowoltaiczną. Nie oznacza to powszechnego obowiązku dostosowania każdej działającej fotowoltaiki.
Dokładny zakres nowych zasad będzie można ustalić dopiero po ogłoszeniu ostatecznej wersji rozporządzenia. Do tego czasu szczególną ostrożność należy zachować przy ocenie pierwszego montażu fotowoltaiki na istniejącym budynku oraz prac modernizacyjnych.
Fotowoltaika w nowych budynkach
Nowe wymagania będą miały największe znaczenie dla budynków projektowanych już po wejściu rozporządzenia w życie. Dokumentacja domu i instalacji PV będzie musiała określać między innymi rozmieszczenie paneli, trasę przewodów DC, miejsce montażu falownika, sposób uziemienia oraz wymagane zabezpieczenia.
Uwzględnienie fotowoltaiki na etapie projektowania domu pozwoli przygotować odpowiednie podłoże pod falownik, bezpieczną trasę kablową i właściwe przejścia przez przegrody budowlane. Może również ograniczyć koszt późniejszych przeróbek.
Pierwsza instalacja PV na istniejącym budynku
Mniej jednoznaczna pozostaje sytuacja właściciela istniejącego domu, który dopiero po wejściu nowych przepisów zdecyduje się na pierwszą instalację fotowoltaiczną. Projekt zmian w sposobie montażu fotowoltaiki wskazuje, że nowe warunki mają obejmować także urządzenia budowlane związane z budynkiem, ale ostateczny zakres obowiązków będzie zależał od opublikowanej treści rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla fotowoltaiki.
Przed montażem trzeba będzie więc sprawdzić konstrukcję i pokrycie dachu, instalację odgromową, uziom, miejsce na falownik i rozdzielnicę oraz możliwość poprowadzenia przewodów zgodnie z nowymi zasadami. W starszym budynku część prac może wymagać dodatkowego przygotowania pomieszczenia albo instalacji elektrycznej.
Istniejąca instalacja fotowoltaiczna
Prawidłowo wykonana i bezpiecznie użytkowana instalacja nie powinna wymagać przebudowy tylko z powodu wejścia nowych warunków technicznych dla instalacji PV. Jeżeli fotowoltaika spełniała przepisy obowiązujące w chwili montażu, właściciel co do zasady będzie mógł nadal z niej korzystać.
Nadal trzeba jednak utrzymywać instalację w odpowiednim stanie technicznym, wykonywać wymagane kontrole, usuwać usterki i reagować na błędy zgłaszane przez falownik. Nowe przepisy nie zwalniają także z obowiązku naprawy elementów, które stwarzają zagrożenie.
Rozbudowa fotowoltaiki
Dołożenie paneli, zwiększenie mocy, zmiana układu przewodów lub montaż falownika o innych parametrach mogą zostać uznane za rozbudowę albo przebudowę instalacji. W takim przypadku nowe wymagania dla fotowoltaiki po 20 września 2026 roku mogą objąć część systemu poddaną modyfikacji.
Nie każda naprawa będzie jednak oznaczała konieczność dostosowania całej fotowoltaiki. Wymiana uszkodzonego elementu na odpowiednik o takich samych parametrach może zostać oceniona inaczej niż zwiększenie mocy i zmiana konfiguracji systemu. Znaczenie będzie miał rzeczywisty zakres prac oraz ostateczne brzmienie przepisów.
Przy rozbudowie trzeba również sprawdzić, czy zmiana mocy:
- wymaga aktualizacji zgłoszenia u operatora sieci,
- wpływa na parametry falownika i zabezpieczeń,
- powoduje przekroczenie progu 6,5 kW,
- wymaga zmiany dokumentacji przeciwpożarowej,
- wpływa na sposób rozliczania energii.
Jakie wymagania dotyczące montażu fotowoltaiki obowiązują już dziś?
Brak ostatecznej wersji nowych warunków technicznych nie oznacza pełnej dowolności przy montażu instalacji PV. Fotowoltaika już dziś podlega przepisom Prawa budowlanego i Prawa energetycznego, wymaganiom operatora sieci, właściwym normom technicznym oraz instrukcjom producentów urządzeń.
Instalowanie urządzeń fotowoltaicznych o mocy nieprzekraczającej 150 kW co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia robót budowlanych. Dodatkowe formalności mogą jednak wynikać między innymi z ingerencji w konstrukcję obiektu, ochrony konserwatorskiej, szczególnej lokalizacji inwestycji lub zakresu pozostałych prac budowlanych.
W przypadku instalacji o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW należy:
- uzgodnić projekt urządzeń fotowoltaicznych z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,
- zawiadomić właściwy organ Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu montażu i rozpoczęciu użytkowania,
- przekazać straży plan instalacji przygotowany dla ekip ratowniczych.
Instalacja on-grid musi być również zgłoszona właściwemu operatorowi systemu dystrybucyjnego. Falownik i pozostałe urządzenia powinny spełniać wymagania dotyczące współpracy z siecią, w tym zabezpieczenia przed niekontrolowaną pracą wyspową.
Niezależnie od mocy systemu projekt i montaż powinny zapewnić ochronę przed porażeniem, zwarciem, przepięciem i uszkodzeniami mechanicznymi. Trzeba również uwzględnić nośność konstrukcji, obciążenia od wiatru i śniegu, prawidłowe uziemienie, ochronę odgromową oraz warunki określone przez producentów paneli, falownika i zabezpieczeń.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Według stanu prawnego na 5 października 2026 roku nowe warunki techniczne nadal znajdują się na etapie projektu. Rozporządzenie nie zostało jeszcze ogłoszone w Dzienniku Ustaw, dlatego nie można wskazać pewnej daty rozpoczęcia stosowania projektowanych wymagań dla instalacji fotowoltaicznych. Data 20 września 2026 roku była wcześniej przedstawiana jako planowany termin wejścia nowych zasad w życie, ale ostatecznie do tego nie doszło. Przepisy zaczną obowiązywać dopiero po wydaniu rozporządzenia, jego publikacji oraz nadejściu terminu określonego w końcowej treści aktu.
Aby zapewnić ciągłość procesu budowlanego, wprowadzono 18-miesięczny okres przejściowy od 20 września 2026 roku. W tym czasie w przypadkach wskazanych w Prawie budowlanym można nadal korzystać z warunków technicznych obowiązujących do 19 września 2026 roku. Nie oznacza to, że publikację nowych przepisów automatycznie przesunięto o 18 miesięcy ani że nowe wymagania zaczną obowiązywać dopiero po zakończeniu tego okresu.
Na czym polega okres przejściowy w nowych przepisach?
Jeżeli inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, odrębnej decyzji zatwierdzającej projekt albo zgłoszenia budowy, inwestor może wybrać dotychczasowe warunki techniczne po złożeniu odpowiedniego oświadczenia organowi prowadzącemu postępowanie. W takim przypadku według wcześniejszych zasad sporządza się również projekt techniczny, a stare warunki stosuje się do decyzji administracyjnych dotyczących całego zamierzenia budowlanego.
Okres przejściowy obejmuje również określone rodzaje budowy i robót niewymagających pozwolenia ani zgłoszenia. Do tej grupy należy co do zasady montaż urządzeń fotowoltaicznych o mocy nieprzekraczającej 150 kW. Przez 18 miesięcy inwestor może przy takich pracach stosować dotychczasowe warunki techniczne. Dopuszczono także dalsze utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych na zasadach obowiązujących do 19 września 2026 roku.
Jeżeli nowe rozporządzenie zostanie opublikowane przed zakończeniem okresu przejściowego, część inwestorów nadal będzie mogła zrealizować inwestycję według wcześniejszych warunków – pod warunkiem spełnienia zasad określonych w Prawie budowlanym. Możliwość ta nie znosi jednak pozostałych obowiązków, między innymi uzgodnienia projektu instalacji powyżej 6,5 kW z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, zawiadomienia Państwowej Straży Pożarnej oraz dopełnienia formalności wobec operatora sieci.
Czy trzeba będzie przebudować działającą instalację fotowoltaiczną?
Co do zasady nie. Projekt nie przewiduje powszechnego obowiązku przebudowy wszystkich wcześniej zamontowanych instalacji. Dostosowanie może być potrzebne przy istotnej rozbudowie, przebudowie albo po wykryciu usterki zagrażającej bezpieczeństwu.
Czy nowe zasady montażu oznaczają obowiązek posiadania fotowoltaiki?
Nie. Projekt określa sposób projektowania i wykonywania instalacji PV, ale nie nakazuje montażu fotowoltaiki na każdym istniejącym domu. Nowe wymagania mają znaczenie dopiero wtedy, gdy inwestor zdecyduje się wykonać lub przebudować instalację objętą tymi przepisami.
Zaplanuj fotowoltaikę dla swojego domu z Plombierem
Bezpieczna i opłacalna fotowoltaika zaczyna się od prawidłowej oceny budynku. Trzeba dobrać moc instalacji do zużycia energii, sprawdzić konstrukcję dachu, zaplanować miejsce falownika oraz skoordynować fotowoltaikę z uziemieniem, ochroną odgromową i instalacją elektryczną.
Nasza firma od wielu lat realizuje nowoczesne instalacje fotowoltaiczne dla domów na terenie Podkarpacia i Małopolski. Obsługujemy między innymi Jasło, Krosno, Szerzyny, Gorlice, Biecz i okoliczne miejscowości. Pomagamy zarówno osobom planującym pierwszą fotowoltaikę, jak i właścicielom, którzy chcą rozbudować albo zmodernizować działający system.
Skontaktuj się z nami – omówimy Twoje potrzeby i zaplanujemy instalację dopasowaną do budynku oraz rzeczywistego zużycia energii.
